Wat is Kennis?...

1. Die Klassieke Definisie van Kennis

Volgens die antieke Griekse filosoof Plato is kennis:

• Ware geloof wat geregverdig is.

  Dit beteken dat jy iets kan "weet" as:

• Dit waar is (dit stem ooreen met die werklikheid).

• Jy dit glo (jy moet dit as waar aanvaar).

• Jy geregverdig is om dit te glo (daar moet goeie redes of bewyse wees).

Voorbeeld: As jy glo die son kom elke dag op omdat jy dit self gesien het, is dit kennis, want jou oortuiging is waar en goed geregverdig.

2. Die Probleem met Geregverdigde Ware Geloof

Hoewel Plato se definisie wyd aanvaar word, het filosofe soos Edmund Gettier daarop gewys dat dit nie altyd voldoende is nie. Gettier het scenarios geskep waar iemand 'n "geregverdigde ware geloof" het, maar steeds nie werklik kennis het nie.

Voorbeeld: Jy sien 'n horlosie wat sê dit is 12:00. Die horlosie is eintlik stukkend, maar toevallig is dit werklik 12:00. Hoewel jou geloof waar is, en jy "geregverdig" is om dit te glo, is dit nie werklik kennis nie, want dit berus op toeval.

3. Hoe Verkry Ons Kennis?

Daar is verskillende bronne van kennis wat filosofe oor tyd heen bespreek het:

• Empirisme: Kennis kom van ervaring. Ons leer deur ons sintuie—sien, hoor, voel, ens. Filosowe soos John Locke en David Hume was voorstanders van hierdie idee.

• Rasionalisme: Kennis kom van rede en logiese denke. Descartes het geglo dat ons deur suiwer denke waarheid kan ontdek, soos in wiskunde.

• Intuïsie en Openbaring: Sommige glo dat kennis direk aan ons gegee kan word deur intuïsie, geloof, of geestelike openbarings.

• Wetenskap: Modern epistemologie sien die wetenskaplike metode as een van die betroubaarste maniere om kennis te verkry deur toetsbare hipoteses en bewyse.

4. Is Kennis Objektief of Subjektief?

• Objektiewe Kennis: Hierdie siening hou vol dat kennis gebaseer is op feite wat onafhanklik is van persoonlike menings.

  Voorbeeld: Die aarde wentel om die son is 'n objektiewe feit.

• Subjektiewe Kennis: Volgens hierdie siening is kennis afhanklik van persoonlike ervaring en perspektief.

  Voorbeeld: "Ek hou van die kleur blou" is 'n subjektiewe waarheid, want dit is uniek aan die individu.

Filosowe soos Immanuel Kant het 'n balans probeer vind deur te argumenteer dat ons kennis van die wêreld 'n kombinasie is van ons sintuiglike ervarings en die struktuur van ons verstand.

5. Twyfel en Skepsis

Skeptiese filosowe, soos Descartes, het gevra: Hoe kan ons seker wees van enigiets? Hy het begin met radikale twyfel, maar tot die gevolgtrekking gekom dat ons eie bewussyn onbetwisbaar is: "Ek dink, dus is ek". (I think therefore, I am.)

6. Moderne Benaderings tot Kennis

• Pragmatisme: Kennis is wat werk in die praktyk. Volgens filosowe soos William James is iets kennis as dit nuttig is in die werklike lewe.

• Konstruktivisme: Kennis is 'n sosiale konstruksie. Dit word gevorm deur ons kulturele en historiese konteks.

7. Waarom Maak Kennis Saak?

Kennis gee ons die vermoë om:

• Besluite te neem wat ons lewens verbeter.

• Vordering te maak in wetenskap, tegnologie, en kultuur.

• Onsekerheid te verminder in 'n komplekse wêreld.

Maar kennis kan ook misbruik word. Daarom bly die vraag oor wat "ware" kennis is een van die belangrikste in filosofie.

Laaste Gedagte

Die vraag "Wat is kennis?" het geen maklike antwoord nie, maar dit maak ons bewus van hoe ons die wêreld verstaan en hoe ons sekerheid bereik. Dit herinner ons ook daaraan om altyd nuuskierig te bly en oop te wees vir nuwe insigte. Want soos Sokrates gesê het:

"Die enigste ware kennis is om te weet dat jy niks weet nie."

Laat weet wat jou gedagtes is in die kommentaar onder die artikel!

Foto Bronne: Etsy, Pintrest

Handre Laubscher